Bakanlar özel uçak yerine tarifeli uçağa binsin, halka insin! Lüks uçak-araba saltanatı 2. Bölüm

2016’daki referandumla tek adam yönetimine geçildikten uçakları kullanmaya yetkili seçilmişlerin sayısı 29’dan 18’e indi. Uçak kullanabilecek kişilerin sayısı azaldı ama hava aracı sayısı arttı. Parlamenter sistem sırasında devletin filosundaki uçakları Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Başbakan, Dışişleri Bakanı izniyle isteyen kullanabiliyordu. Şimdi filonun yönetimi Cumhurbaşkanlığında.  Eskiden tarifeli uçaklarda bakanlara rastlamanız mümkündü. Ancak son yıllarda Türkiye’nin Bakanları özel uçaklarla seyahat etmeyi tercih ediyor. Cumhurbaşkanlığı’na tahsisli araçlar, ihtiyaç halinde bakanlar tarafından da kullanılabiliyordu. Ancak, son dönemde bakanlar neredeyse her uçuşlarını özel uçakla yapıyor.

Örneklere bakalım; Yeni Zelanda uçuşundan sözetmiştik… Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay ile Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu Yeni Zelanda’ya 238 tonluk dev uçakla gitti, geldi. soL’un haberine göre; Uçağın sadece yakıt maliyeti 1 milyon lira civarındaydı. Posta Gazetesi Ankara Temsilcisi Hakan Çelik, devlet filosuna ait uçağın önünde çekilen fotoğrafını, “A Milli Takımımıza destek için Gençlik ve Spor Bakanı Dr. Mehmet Kasapoğlu ile İzlanda’ya gidiyoruz” notuyla Twitter hesabında paylaşınca tartışma yaşanmıştı. Beraberinde bazı gazetecileri de götüren Kasapoğlu’nun, tarifeli uçakla yerine devlet filosunu kullanması tepkilere neden oldu. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, G20 Dijital Ekonomiden Sorumlu Bakanlar Toplantısı için Arjantin’e gitti. Varank, özel uçakla toplantıya gitmiş, dönüşte Endonezya Bakanı’nı da yanında getirmişti.

Dünyanın 16’ncı büyük ekonomisi olan Endonezya’nın İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanı Rudiantara G20 toplantısına tarifeli uçuşla katılmıştı. Endonezyalı Bakan, ülkesine 33 saatlik bir uçuşla İstanbul’dan aktarmalı döneceğini söyleyince Varank tarafından TC-ATA uçağına davet edildi. Samsun’a, Trabzon’a özel uçaklarla giden bakanlar her seferinde haber oldu. Neden mi?

Özel uçak kullanımı o kadar abartıldı ki, hatırlarsınız İpsala’ya taşınan onlarca araba tepki çekmişti, bu ülkede artık makam araçları tırlarla taşınıyor. Bu tartışmanın en can alıcı kısmı ise Diyanet İşleri Başkanının özel uçak kullandığına dair haberlerdi. Anka’nın haberi çok tartışıldı. Meclis başkanı uçak kiralamadım dedi ama Diyanet İşleri Başkanı sessiz kaldı.

Tartışmalar elbette öncelikle gözleri masrafa çeviriyor, özel uçak masrafını kullanılan yakıt, mesafe gibi sorulara yanıt vermeden hesaplamak güç ama 2018 yılında Hava-Sen Genel Başkanı emekli pilot İskender Çarkçı: “Tarifeli bir uçakla gidiş-geliş bin dolar tutuyorsa, bu özel uçakla 50 bin doları bulur. Özel filodaki uçakların kullanımı çok fazla bir farkla devlete yansıyor. 6.5 saatte gider İzlanda’ya, 6.5 saatte döner. Toplam 13 saatlik uçuş maliyeti olur. Uçağın birim saat maliyetinin en azından 25 bin olduğunu düşünün çarpı 13 olarak kabul edin. Nereden baksanız 300 bin doların üzerinde bir maliyet çıkar. Ben size ortalama küçük bir uçağın maliyetini söyledim.” demişti.

Kuzey ülkelerinin başbakanları, devlet başkanları hep tarifeli seferlerle uçarken Türkiye’de bu savurganlığı anlamak mümkün değil… Örneğin Ankara İstanbul arası 2.5-3 ton yakıt harcandığı belirtiliyor. Yani bu mesafede bir uçakta 200 kişiyi taşıyacakken, iki kişiyi taşıyorsunuz. Bu korkunç bir israf. Resmen kötülük… İtibardan tasarruf edilmesi gerekiyor. Üstelik bu filo zaten durduğu yerde harcıyor; elimizdeki son veri, 2015 Başbakanlık raporu demiştik, buna göre sadece 11 uçağın bakım masrafının 26 milyon lira olarak açıklanmıştı…

Türkiye’yi yönetenlerin bu kadar çok lüks araca ve uçağa sahip olması; “itibardan tasarruf olmaz” diye özetlenen bir anlayışın sonucu elbette. Ancak, ülkenin koşulları düşünüldüğünde yani asgari ücret, vatandaşın refah seviyesi, gayrisafi milli hasılası ile düşünüldüğünde orantısız ve anormal bir durumla karşı karşıya kalınıyor.

Bunun adı sorumsuzluktur! Haber analizi çağrı yaparak tamamlamak istiyorum;

Türkiye yurttaşları ekonomik sıkıntı yaşayan, intihar oranı artmış, intiharların ekonomik sıkıntıyla bağı tartışılan bir ülke!

Böyle bir ülkenin yöneticileri sorumsuz davranmamalı, Kaynaklarımızı israf etmeyin, acil devlet işleri dışında tarifeli uçak kullanın!

Haber analizi izlemek isteyenler için linki: